KAMASUTRA według ważek, cz. II. Jak „to robią” szablaki Sympetrum sp.?

Niniejszy post jest kontynuacją opowieści o niezwykłych zachowaniach rozrodczych ważek. W czerwcu przedstawiliśmy Wam jak "to robią" ważki równoskrzydłe Zygoptera na przykładzie tężnicy wytwornej Ischnura elegans (KAMASUTRA według ważek, cz. I.), a dziś zaprezentujemy miłosne igraszki ważek różnoskrzydłych Anispotera, posiłkując się wykonanymi w tym sezonie fotografiami szablaków Sympetrum sp.

szablaki zwyczajne Sympetrum vulgatum w tandemie rozrodczym; do łączenia się w pary najczęściej dochodzi w locie (Grabówka, 24.09.2014)

u wszystkich ważek różnoskrzydłych Anispotera samce przydatkami analnymi chwytają samice za głowę (u różnoskrzydłych Zygoptera chwytają za przedplecze); na zdjęciu tandem rozrodczy szablaków krwistych Sympetrum sanguineum (Osiecko, 15.08.2014)

a tak to wygląda w zbliżeniu...

samiec po napełnieniu wtórnego aparatu kopulacyjnego nasieniem, które pobiera z pierwotnego narządu płciowego, gotowy jest do kopulacji; następnie samica wygina odwłok kierując swój otwór płciowy w miejsce ujścia narządu kopulacyjnego samca... (na zdjęciu ta sama para S. sanguineum, która zmieniła roślinę)

w trakcie aktu płciowego samica obejmuje swojego partnera za tylną część jego odwłoka

a i ten trzyma ją mocno za głowę...

ta sama para, która ponownie zmieniła miejsce spółkowania (zorientowała się, że jest obserwowana :-))

nie wypuszczę cię tak szybko... :-)

na tym zdjęciu prawdziwy mezalians - samiec szablaka późnego Sympetrum striolatum i samica szablaka zwyczajnego S. vulgatum; takie mieszane parki w świecie ważek obserwuje się dość często... (Grabówka, 31.08.2014)

a tu "trójkącik" - do zalotników z poprzedniego zdjęcia przyłączył się jeszcze jeden samiec szablaka późnego...

kopulujące szablaki krwiste (Grabówka, 24.09.2014)

i jeszcze jeden tandem tego gatunku (Osiecko, 15.08.2014)

szablaki krwiste w trakcie miłosnego uniesienia :-) (Grabówka, 24.09.2014)

KAMASUTRA według ważek, cz. I. Jak „to robią” tężnice wytworne Ischnura elegans?

fot. M. Wolny

Rozmnażanie u ważek jest procesem wielce skomplikowanym i ciekawym. Akt płciowy zasługuje na skojarzenie z KAMASUTRĄ za sprawą wymyślnych pozycji „miłosnych”, będących konsekwencją wyjątkowej w świecie zwierząt budowy narządów rozrodczych. Samce ważek posiadają bowiem dwa narządy rozrodcze: pierwotny narząd płciowy znajdujący się na spodniej końcowej części odwłoka (między ósmym a dziewiątym segmentem) oraz wtórny narząd płciowy znajdujący się na spodniej części drugiego segmentu odwłoka. Pierwszy produkuje nasienie, które to przenoszone jest przez samca do drugiego – pełniącego rolę aparatu kopulacyjnego. Zanim jednak dojdzie do kopulacji samiec musi pochwycić samicę (najczęściej w locie) i utworzyć z nią tzw. tandem rozrodczy. U wszystkich ważek równoskrzydłych Zygoptera, do których zaliczają się także tężnice, samiec chwyta samicę przydatkami analnymi – specjalnymi wyrostkami umieszczonymi na końcu odwłoka – za odpowiednio ukształtowane przedplecze (górną część tułowia tuż za głową). Obie te struktury są specyficzne gatunkowo i dopasowane budową jak klucz do zamka. Następnie samiec zbliża swój pierwotny narząd płciowy do wtórnego i umieszcza w nim nasienie, trwa to kilka sekund. Dopiero wtedy może dojść do właściwego aktu płciowego. A jak „to robią” tężnice podglądaliśmy wczoraj w terenie. Tylko nie próbujecie naśladować tego w domu, bo grozi to trwałym kalectwem…;-).

samiec tężnicy wytwornej (A - przydatki analne, B - pierwotny narząd płciowy, C - wtórny narząd płciowy), fot. M. Wolny

koniec odwłoka samca z zaznaczonymi przydatkami analnymi, fot. M. Wolny

samica tężnicy wytwornej (A - przedplecze, B - narządy płciowe), fot. M. Wolny

para tężnic wytwornych w tandemie podczas miłosnego uniesienia (samiec na górze, samica na dole), fot. M. Wolny

samica chwytana jest przydatkami analnymi przez samca za przedplecze, fot. M. Wolny

samica podgina odwłok kierując otwór płciowy w miejsce wtórnego narządu płciowego samca i pobiera nasienie (na zdjęciu widoczny samiec i koniec odwłoka samicy), fot. M. Wolny