poniedziałek, 3 sierpnia 2015

Podsumowanie czynnej ochrony lęgów błotniaka łąkowego Circus pygargus w sezonie 2015

Pisklęta błotniaków łąkowych Circus pygargus, które obserwowaliśmy, opuściły już gniazda. Nadszedł więc czas na podsumowanie sezonu. A był to sezon szczególnie udany - można by nawet rzec - najlepszy jaki mieliśmy...


LICZBA PAR

POWIAT
LICZBA PAR
prudnicki
18
głubczycki
7
krapkowicki
4
kędzierzyńsko-kozielski
3
brzeski
5
RAZEM
37
W zestawieniu uwzględniliśmy dwie pary, które były lęgowe w powiecie krapkowickim poza obszarem naszych eksploracji terenowych oraz jedną z powiatu brzeskiego, która miała stratę na bardzo wczesnym etapie lęgu lub w ogóle do niego nie przystąpiła.


SIEDLISKO LĘGOWE

RODZAJ UPRAWY
LICZBA LĘGÓW
pszenica
27
pszenżyto
2
jęczmień
6
RAZEM
35
W sumie wykryliśmy 34 gniazda, w zestawieniu uwzględniliśmy jeden lęg powtórzony po stracie. Na szczęście dla ptaków większość par zdecydowała się zbudować gniazda w pszenicy, której żniwa rozpoczęły się tuż po opuszczeniu gniazd przez pisklęta. Cztery lęgi umiejscowione w jęczmieniu zostały zabezpieczone ogrodzeniami chroniącymi pisklęta przed drapieżnikami, a przede wszystkim przed maszynami rolniczymi w trakcie prac polowych. Jedno gniazdo z pola rolnika, który nie wyraził zgody na grodzenie, zostało przeniesione do pobliskiej pszenicy. Sześć innych gniazd umiejscowionych w pszenicy, która w bezpośrednim sąsiedztwie gniazd uległa wyłożeniu po silnych wiatrach i ulewach, także zostało przeniesionych w nowe miejsca, zapewniających schronienie przed drapieżnikami oraz osłonę przed palącym słońcem. Dzięki tym działaniom gniazda opuściło dodatkowo 38 piskląt :-). Całe szczęście dla nas żadna para w tym sezonie nie zdecydowała się na budowę gniazda w rzepaku - kto kiedyś próbował przedzierać się po szyję przez rzepak, wie o czym piszemy... ;-).


LICZBA PISKLĄT W LĘGACH

LICZBA PISKLĄT W LĘGU
LICZBA LĘGÓW
2 pull
6
3 pull
9
4 pull
8
5 pull
4
RAZEM
27
Z całą pewnością sezon możemy uznać za bardzo udany. 27 lęgów, które zakończyło się sukcesem, opuściło 91 piskląt. Tradycyjnie najwięcej lęgów liczyło po trzy pisklęta (33,3% gniazd), niewiele mniej jednak było gniazd, które opuściły po 4 pisklęta (29,6%). Jak wynika z naszych obserwacji, gryzoni w tym sezonie nie brakowało, jeden z obserwowanych samców w ciągu 2 godzin (od 8.00 do 10.00) przyniósł samicy siedmiokrotnie pokarm (gryzonia lub skowronka). Jak wskazują nasze obserwacje, różnice w wielkości lęgów mogą wynikać ze sprawności samców lub jakości wykorzystywanych przez nie rewirów łowieckich - liczba piskląt bowiem w położonych blisko siebie gniazdach często znacznie się różniła - częstotliwość przynoszenia zdobyczy przez samce także.


STRATY W LĘGACH
Na 35 monitorowanych lęgów 8 zakończyło się stratą (22,9%). W tym sezonie wszystkie zniszczenia lęgów miały miejsce w okresie inkubacji jaj. Cztery straty spowodowane były przez drapieżnictwo, trzy lęgi zakończyły się niepowodzeniem ze względu na całkowite wyłożenie się zboża (pszenicy) w bezpośrednim sąsiedztwie gniazd po intensywnych opadach, co z kolei spowodowało albo opuszczenie jaj przez samicę, albo zrabowanie lęgu przez drapieżniki. Jeden lęg został opuszczony z nieznanych przyczyn przez samicę wkrótce po rozpoczęciu wysiadywania trzech jaj - samica była ptakiem drugorocznym i być może brakowało jej doświadczenia w opiece nad zniesieniem.
 

ZNAKOWANIE PISKLĄT
Udany sezon lęgowy zaowocował także oznakowaniem sporej, jak nasze warunki, liczby piskląt. Pomarańczowe znaczniki z czarnym kodem literowo-cyfrowym otrzymało 85 ptaków. Obyśmy jak najszybciej doczekali się naszej pierwszej wiadomości powrotnej z pisklęcia...


ZNAKOWANIE PTAKÓW DOROSŁYCH
W tym sezonie udało nam się także oznakować rekordową (jak dla nas :-)) liczbę ptaków dorosłych. W sumie złapaliśmy aż 37 osobników: 21 samic (w tym 4 drugoroczne) i 16 samców (w tym 4 trzecioroczne). Ptaki dorosłe w tym roku po raz pierwszy znakowane były znaczkami skrzydłowymi, które mamy nadzieję przyniosą znacznie więcej odczytów niż kolorowe obrączki...


WIADOMOŚCI POWROTNE
Obecny sezon przyniósł także kilka ciekawych wiadomości powrotnych. Przede wszystkim pięć oznakowanych przez nas kolorowymi obrączkami ptaków zostało stwierdzonych na lęgowiskach w Czechach, trzy z nich udało się odczytać dzięki wspaniałej jakości zdjęciom Dušana Boucnego (można je zobaczyć tutaj: samica P00, samiec P08 i samica P36). Jedna z oznakowanych przez nas w 2011 r. na Opolszczyźnie samic w tym sezonie zagnieździła się na Podlasiu - kolorową obrączkę A12 udało się odczytać dzięki zapisom z fotopułapki umieszczonej przy gnieździe przez Dominika Krupińskiego (fotki na facebooku Ochrona błotniaka łąkowego). Udało nam się także schwytać na Opolszczyźnie trzy ptaki z czeskimi obrączkami (ich zdjęcia prezentowaliśmy tutaj: samiec EX72882, samiec E-18678, samica ES20411, a tutaj można poznać szczegóły dotyczące czasu i miejsca ich obrączkowania: trzy czeskie błotniaki). Ponownie w tym sezonie była u nas lęgowa samica z niebieskim znaczkiem skrzydłowym o numerze B6., którą udało nam się stwierdzić po raz pierwszy na Opolszczyźnie w zeszłym sezonie (szczegóły tutaj: samica GN75885 oraz tutaj: dane obrączkowania samicy B6.). Kilka oznakowanych przez nas w ubiegłych sezonach osobników pozostało wiernych Opolszczyźnie i na miejsce lęgu wybrało ponownie nasz region, były to samice z kolorowymi znacznikami o numerach: A44, D08 i D50.

piątek, 31 lipca 2015

Obserwacja ważek w piaskowni koło Kosorowic

Wczoraj po południu udało nam się wygospodarować trochę czasu, aby skontrolować stanowisko ważek w piaskowni koło miejscowości Kosorowice. Mimo wybitnie niesprzyjającej do fotografowania tych owadów pogody - było bardzo wietrznie, wyjazd jednak okazał się dla na owocny, bo zaobserwowaliśmy kilkanaście osobników szafranki czerwonej Crocothemis erythraea (w tym samce, samice i tandemy). O tym niezwykłym gatunku ważki pisaliśmy już w ubiegłym roku, czytaj tu:  Szafranka czerwona Crocothemis erythraea - "rubin" wśród krajowych ważek. Ponadto nad zbiornikiem oraz w jego sąsiedztwie licznie latały lecichy zwyczajne Orthetrum cancellatum, a także kilka osobników husarza władcy Anax imperator (w tym samice składające jaja), husarza ciemnego A. parthenope, kilka teneralnych szablaków zwyczajnych Sympetrum vulgatum i późnych S. striolatum, oczobarwnice mniejsze Erythromma viridulum, tężnice wytworne Ischnura elegans i małe I. pumilio, a także nimfy stawowe Enallagma cyathigerum. Niestety główny cel naszej wczorajszej eskapady czyli szablak wędrowny Sympetrum fonscolombii, którego w ubiegłym roku mieliśmy okazję podziwiać w tej piaskowni, tym razem nam się nie pokazał. Postanowiliśmy jednak nie dać za wygraną i pewnie w przyszłym tygodniu wybierzemy się do innej piaskowni w rejonie, aby odnaleźć i sfotografować ten piękny gatunek ważki.

samiec szafranki czerwonej Crocothemis erythraea
i jeszcze jeden czerwony elegant...
samica szafranki czerwonej
i ta sama "pani" w innym ujęciu; szafranki jak na złość wygrzewały się chętnie na nienaturalnym dla nich podłożu w postaci wysypiska materiałów z rozbiórki domu (cegły, pustaki, połamane kafle), psując tym samym tło fotografii...
ta samica upodobała sobie starą płytkę ceramiczną :-)
lecichy zwyczajne Orthetrum cancellatum w tandemie
samiec lecichy zwyczajnej
"kamasutra" na polnej drodze
samiec w trakcie odpoczynku
i jeszcze jedna zajęta sobą parka :-)
samica husarza władcy Anax imperator podczas składania jaj do unoszącego się na powierzchni wody liścia pałki szerokolistnej Typha latifolia
igranie ze śmiercią (nimfa stawowa Enallagma cyathigerum wylądowała na składającej jaja samicy husarza władcy)
lustereczko powiedz przecie, która ważka jest najpiękniejsza na świecie? :-)

wtorek, 28 lipca 2015

Otrzymaliśmy dane obrączkowania czeskich błotniaków łąkowych Circus pygargus

Właśnie otrzymaliśmy dane obrączkowania trzech błotniaków łąkowych Circus pygargus zaobrączkowanych w Czechach, a które w obecnym sezonie zostały przez nas schwytane przy gniazdach na Opolszczyźnie. Zgodnie z wcześniejszą obietnicą podajemy szczegóły dotyczące dokładnego pochodzenia tych ptaków.

Samiec o numerze obrączki EX72882
Został złapany przez nas 09.07.2015 przy gnieździe z 3 pisklętami koło miejscowości Kózki (pow. kędzierzyńsko-kozielski, gm. Pawłowiczki) został zaobrączkowany jako ptak dorosły 14.08.2011 koło miejscowości Opava przez Jana Beneša (ptak został stwierdzony w odległości ok. 40 km od miejsca obrączkowania po 1425 dniach).

Samiec o numerze obrączki E18678
Został złapany przez nas 10.07.2015 przy gnieździe z 4 pisklętami koło miejscowości Niekazanice (pow. głubczycki, gm. Branice) został zaobrączkowany jako pisklę w gnieździe 06.07.2012 koło miejscowości Pusté Jakartice przez Vladimíra Gahura (ptak został stwierdzony w odległości ok. 10 km od miejsca obrączkowania po 1099 dniach).

Samica o numerze obrączki ES20411
Została złapana przez nas 15.07.2015 przy gnieździe z 3 pisklętami koło miejscowości Niekazanice (pow. głubczycki, gm. Branice) została zaobrączkowana jako pisklę w gnieździe 03.07.2010 koło miejscowości Dluha Loučka przez Karela Popracha (ptak został stwierdzony w odległości ok. 53 km od miejsca obrączkowania po 1838 dniach).

piątek, 24 lipca 2015

Świtezianka błyszcząca Calopteryx splendens - klejnot znad rzeki

Gatunek obserwowano 23.07.2015 nad rzeką Stobrawą w pobliżu wsi Stobrawa (gm. Popielów, woj. opolskie).

samiec świtezianki błyszczącej Calopteryx splendens

para w tandemie